Kot dziko żyjący to termin używany w odniesieniu do dzikich przedstawicieli rodziny kotowatych, takich jak żbik europejski (Felis silvestris) czy ryś euroazjatycki (Lynx lynx), które stanowią rdzenny, naturalny element fauny leśnej i górskiej. W polskim prawie oraz terminologii biologicznej pojęcie to odnosi się wyłącznie do gatunków dzikich podlegających ścisłej ochronie gatunkowej, a nie do kotów domowych bytujących na wolności. Zwierzęta te nigdy nie przeszły procesu domestykacji i funkcjonują całkowicie niezależnie od człowieka w swoich pierwotnych biotopach.
W przestrzeni publicznej pojęcie to bywa błędnie utożsamiane z kotem wolno żyjącym lub kotem zdziczałym, które biologicznie są udomowionym gatunkiem Felis catus. Dzikie gatunki kotowatych różnią się od form udomowionych budową anatomiczną, genetyką, behawiorem oraz preferencjami siedliskowymi. Prowadzą skryty, samotniczy tryb życia, unikają kontaktu z ludźmi i wymagają rozległych, nienaruszonych korytarzy ekologicznych do polowania oraz rozrodu.
Ochrona dziko żyjących kotowatych koncentruje się na zachowaniu ich naturalnych siedlisk, przeciwdziałaniu kłusownictwu oraz minimalizowaniu zjawiska hybrydyzacji, czyli krzyżowania się dzikich żbików z nierasowymi kotami domowymi. Zachowanie czystości genetycznej rodzimych populacji drapieżników jest kluczowym wyzwaniem współczesnej ochrony przyrody i wymaga ścisłego monitoringu naukowego oraz edukacji ekologicznej.
